Religie kennis Wiki
Advertisement

Kasjroet (Hebreeuws: כשרות betekent "competentie") is het geheel van spijswetten dat in het jodendom bepaalt of voedsel wel of niet door joden gegeten mag worden. Voedsel dat aan deze spijswetten voldoet, wordt in het Nederlands traditioneel kosjer of koosjer genoemd.

Achtergrond[]

De basis voor kasjroet staat in de Thora, in Leviticus en Deuteronomium 14:3-21. Specifiek staat in Deuteronomium 14:6: "elk dier, dat gespleten hoeven heeft (beide hoeven geheel gekloofd) en herkauwt onder de dieren, mag je eten". Voor vissen geldt dat zij vinnen en schubben moeten hebben (Deut. 14:9) en ook mogen niet alle vogels worden gegeten. Verder is aas verboden als ook insecten met vleugels. Het komt er dus op neer dat men wel rund, schaap, geit en hert mag eten maar niet kameel, varken, paard of haas. Ook paling, garnaal en kreeft zijn verboden.

Volgens de regels van kasjroet moeten goedgekeurde dieren onverdoofd en op rituele wijze worden geslacht, om aan de eisen van kasjroet te voldoen. Dit noemt men sjechita. Hierbij moeten de messen vlijmscherp en kaarsrecht zijn om het dier onmiddellijk te kunnen doden, waarna al het bloed, wat nog niet bij de halssnede het lichaam heeft verlaten, verwijderd wordt door het vlees veelvuldig te zouten; de consumptie van bloed is namelijk strikt verboden.

Enkele andere kasjroet-wetten, in kort bestek:

  • Het is verboden om binnen een uur volgens de Nederlandse traditie (volgens andere tradities: zes uur, of drie uur) na de consumptie van vleesproducten melkproducten te consumeren. Ook mag eetgerei (borden en bestekken) van vleesproducten nooit voor melkproducten worden gebruikt en vice versa.
  • Vis telt als neutraal (parwe of minnisj) en mag zowel met vleesproducten (zie onder) als melkproducten worden gegeten.
  • Vlees en vis mogen niet tegelijk worden gegeten, maar wel binnen één maaltijd.
  • Er is een voorkeur voor brood dat door joden wordt gebakken. Volgens veel rabbijnen is dit een vereiste; volgens anderen een sterke voorkeur.
  • Men mag geen vlees eten van een nog levend dier.
  • Niet-Joodse wijn is altijd verboden, ongeacht de ingrediënten.
  • Voedsel dat gekookt is door een niet-Jood mag niet worden genuttigd.
  • Sommig keukengerei kan koosjer worden gemaakt door het in een ritueel bad onder te dompelen.

Een aantal wetten is plaats- of tijdgebonden: er zijn kasjroet-wetten die alleen gelden voor het agrarisch product van het land Israël en, onafhankelijk daarvan, voor Pesach.

Bijvoeglijke naamwoorden[]

Als voedsel in overeenstemming is met de regels van kasjroet, dan noemt men het koosjer (Jiddisch "kosher" van Hebreeuws: כשר-kasjèr). Is het niet in overeenstemming met de kasjroet, dan noemt men het niet-koosjer en soms ook treife (Jiddisch van het Hebreeuws: טריפה-treefa). Letterlijk betekent dat dat laatste iets anders: treife is een dier dat een natuurlijke dood gestorven is en dus niet gegeten mag worden omdat het niet volgens de regels van kasjroet is geslacht. De uitdrukking "niet koosjer" wordt ook wel in overdrachtelijke zin gebruikt als men wil aangeven dat iets niet pluis, niet in orde of verdacht is.

Hechsjer[]

Hechsjer is het Hebreeuwse woord voor een rabbinale verklaring van kasjroet (kosjerheidscertificering). Alle kosjere winkels (behalve supermarkten) moeten een te'oedat hechsjer (kosjerheidscertificaat) hebben hangen. Dit wordt door de certificerende rabbijn of rabbinale rechtbank/organisatie verstrekt voor een bepaalde periode. Zaken die een te'oedat hechsjer vereisen zijn onder anderen restaurants, bakkerijen en fast-foodzaken. In Nederland wordt dit door het Opperrabbinaat voor Nederland verzorgd.

Met name in Israël, maar in toenemende mate ook in de Verenigde Staten, is het in tegenstelling tot in Nederland gebruikelijk om een klein symbooltje (ca. 1 cm doorsnee), doorgaans het logo van de rabbijn of het rabbinaat in kwestie, op de verpakking van ieder voorverpakt product te plaatsen. Enkel de tekst 'kosjer' is niet voldoende, aangezien er verschillende gradaties van kosjerheidscertificering bestaan. De meeste orthodoxe joden eten alleen voedsel met het hechsjer van een beperkt aantal hechsjerim (meervoud); de meest vertrouwde hechsjerim in dit opzicht is die van de Edah HaChareidis en die van rabbijn Landau uit Bnei Brak. Andere bekende hechsjerim in Israël zijn die van rabbijnen Kook en Rubin uit Rechovot; de rabbinale rechtbank Chassam Sofer uit Bnei Brak; de rabbinale rechtbank van rabbijn Ovadia Yosef; Machzikei HaDas van de chassidische beweging Belz, Shearis Yisroel van de Litvaks, de sefardische rabbijn Shlomo Machpoud, en anderen. In de Verenigde Staten zijn met name de Orthodox Union (OU), Organized Kashrus (OK) en het Central Rabbinical Congress (CRC) bekend.

Kosjer of Koosjer[]

De correcte Jiddische uitspraak is 'kosjer' met een korte 'o'. In het Nederlands taalgebruik, zowel onder joden als de algemene bevolking, is dit woord geleidelijk verbasterd naar een lange 'oo'. Zowel het Opperrabbinaat voor Nederland als het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, die de kasjroetcertificering in Nederland verzorgen, gebruiken echter de spelling kosjer met een enkele 'o'.

Zie ook[]

  • Halacha, de joodse wet, waarvan kasjroet een onderdeel is
  • Halal, de islamitische variant van kasjroet

Externe link[]

Jodendom (Portaal)

Menorah7a.png

Joden · Thora · Tenach · Talmoed · Kabbala · Literatuur · Halacha · Mitswa · Tzedaka · Kasjroet · Briet · Ketoeba · Sjabbat · Gebed · Feestdagen · Maanden · Jaartelling · Geschiedenis · Tempel · Sjoel · Rabbijn · Chazan


ar:كشروت br:Kachrout ca:Caixer (judaisme) cs:Kašrut da:Kashrut eo:Koŝera fi:Košer fr:Cacherouth gl:Kóxer he:כשרות hu:Kóser id:Kosher is:Kosher it:Casherut ja:カシュルート lv:Kašruts ms:Kashrut nn:Kasjrút no:Kasjrut pl:Koszerność pt:Cashrut ro:Kaşrut ru:Кашрут simple:Kashrut sk:Kašrut sv:Kosher tr:Kaşer uk:Кошерна їжа yi:כשרות zh:符合教規的食物 (猶太教)

Advertisement